چراغ هاي رابطه به رويا زرين سراينده كتاب " می‌خواهم بچه‌هایم را قورت بدهم" شادباش مي گويد

«هدف از برگزاری این جایزه فقط تشویق و معرفی هر چه بیشتر زنان شاعر به جامعه ادبی و کل جامعه ایرانی است تا آثارشان در جوایز دیگر نیز دیده شود و مورد توجه قرار بگیرد

اعضاء هیأت داوران نخستین دوره جایزه شعر زنان ایران؛ خورشید
بنفشه حجازی، آزیتا قهرمان، رؤیا تفتی، پگاه احمدی و مهری جعفری

با پی‌گیری مسیر شعر نو فارسی از دهه 40 به این سو، با شاعری پیشرو و خلاق به نام طاهره صفارزاده مواجه می‌شویم که اگرچه مخاطبان آثارش، او را در دهه 40 با شعر "کودک قرن" به خاطر می آورند، اما عمدتا در دهه 50 به بالندگی و شکوفایی رسید.»

جایزه خورشید صرفاً با اهداف تشویقی زیر بنیان گذاشته شده و به هیچ وجه تفکیک جنسیتی در ادبیات را مد نظر نداشته است

مجری مراسم از سورپرایز این دوره جایزه خبر داد که اعطای لوح تقدیر و تندیس ویژه یک عمر فعالیت ادبی به بانوی بزرگ شعر ایران، سیمین بهبهانی بود.

مراسم اختتامیه نخستین دوره جایزه شعر زنان ایران؛ خورشید ساعت 17 روز دوشنبه دوم دی ماه 1387 با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و ادب در تالار شریعتی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد.
اجرای مراسم را فهیمه خضرحیدری، روزنامه‌نگار بر عهده داشت که در ابتدا از بنفشه حجازی، شاعر، نویسنده و عضو هیأت داوران جایزه دعوت کرد که مقاله خود را که تاریخچه‌ای از شعر زنان ایرانی را در بر می‌گرفت، قرائت کند.
پس از حجازی، سپیده جدیری، بنیانگذار و دبیر جایزه شعر زنان ایران توضیحاتی را درباره واکنش‌های منتقدین نسبت به این جایزه ارائه داد. او گفت: «از زمان اعلام فراخوان جایزه تا امروز که مراسم نخستین دوره آن برگزار می‌شود، با واکنش‌های متعددی از سوی منتقدین؛ اعم از مثبت و منفی مواجه شده‌ایم که من حتی از دوستانی که مقالاتی را با دیدگاه منفی درباره این جایزه به طور رسمی منتشر کرده‌اند، سپاسگزارم چون به عقیده من حرکتی شکست خورده است که دیگران نسبت به آن هیچ واکنشی نشان نداده و بی‌تفاوت باشند و وجود واکنش‌های مثبت و منفی در مورد یک حرکت، می‌تواند حاکی از موفقیت آن باشد.»
جدیری درباره دیدگاه‌هایی که برگزاری جایزه شعر زنان ایران را ناشی از اعتقاد به تفکیک جنسیتی در ادبیات معرفی می‌کنند، اظهار داشت: «من خودم مخالف سرسخت تفکیک جنسیتی در ادبیاتم چون چنین چیزی اول از همه به ضرر زنان است. یعنی اگر به تفکیک جنسیتی در ادبیات معتقد باشیم، باید بپذیریم که مثلاً مجموعه شعر برنده جایزه شعر زنان ایران هیچ‌گاه نمی‌تواند در جوایز شعری که به طور عمومی برای شاعران زن و مرد برگزار می‌شوند، برنده شود. این دیدگاه اشتباهی است و من به جرأت می‌توانم بگویم که برنده جایزه شعر زنان که به طور صحیحی انتخاب شده باشد، می‌تواند در جوایز دیگر شعر هم موفقیت کسب کند.»
دبیر جایزه «خورشید» افزود: «هدف از برگزاری این جایزه فقط تشویق و معرفی هر چه بیشتر زنان شاعر به جامعه ادبی و کل جامعه ایرانی است تا آثارشان در جوایز دیگر نیز دیده شود و مورد توجه قرار بگیرد.»
او با اشاره به این که نگاه زنان در ادبیات بر خلاف نگاه مردان، نگاهی تفکیک‌گر نیست، گفت: «هیچ‌گاه نشنیده‌ام که خانم شاعری بگوید که مثلاً زنده‌یاد احمد شاملو میان شاعران مرد، شاعر خوبی بوده است. او مسلماً می‌گوید که شاملو یکی از شاعران خوب ایران است. اما بارها شنیده‌ام که مردان شاعر و روشنفکر به خانم‌ شاعری گفته‌اند که تو میان شاعران زن، شاعر خوبی هستی. حال آن که شاعرانی چون فروغ فرخزاد، سیمین بهبهانی و طاهره صفارزاده نه فقط میان زنان شاعر، که در مجموع از شاعران خوب ایران به شمار می‌آیند. چنین نگاه تفکیک‌گری میان مردان وجود دارد و بنابراین می‌بینیم که زنان چه در عرصه‌های اجتماعی و چه فرهنگی از فرصت برابری با مردان برخوردار نیستند و فعالیتشان به نسبت مردان، مهجورتر و ناشناخته‌تر باقی مانده است. این گونه جوایز نه با هدف تفکیک جنسیتی، که برای ایجاد فرصت برابر به راه می‌افتند.»
او همچنین اشاره کرد که گزیده‌ای از اشعار هفت نامزد نهایی جایزه در کتابی تحت عنوان برگزیدگان نخستین دوره جایزه شعر زنان ایران؛ خورشید توسط نشر چتر به مدیریت اشرف باقری منتشر خواهد شد و مجموعه شعر برنده جایزه در هر دوره نیز به طور کامل توسط سهراب رحیمی، شاعر ایرانی مقیم سوئد و کریستیان کارلسون، شاعر سوئدی ترجمه می‌شود و توسط ناشری سوئدی در تیراژ گسترده‌ای در سوئد منتشر خواهد شد.
او در پایان سخنانش، بیانیه خود درباره تقدیر از بانوی شاعر پیشکسوت، زنده‌یاد طاهره صفارزاده را که پیش از این در مطبوعات و وب‌سایت جایزه منتشر شده بود، قرائت کرد و سپس برادر آن بانوی شاعر، جلال صفارزاده تندیس و لوح تقدیر جایزه را از دست بنفشه حجازی دریافت کرد. جلال صفارزاده در این مراسم با ذکر خاطراتی درباره زنده‌یاد طاهره صفارزاده اظهار داشت: «طاهره صفارزاده هیچ‌گاه هدیه‌ای را نه از دست آقای خاتمی و نه از دست آقای احمدی‌نژاد قبول نکرد و اصلاً به دریافت چنین هدایایی اعتقادی نداشت.»
مجری مراسم به احترام زنده‌یاد طاهره صفارزاده یک دقیقه سکوت اعلام کرد و سپس پگاه احمدی، شاعر، منتقد و عضو هیأت داوران جایزه به قرائت مقاله خود درباره آثار طاهره صفارزاده پرداخت.
احمدی سخنان خود را این گونه آغاز کرد: «با پی‌گیری مسیر شعر نو فارسی از دهه 40 به این سو، با شاعری پیشرو و خلاق به نام طاهره صفارزاده مواجه می‌شویم که اگرچه مخاطبان آثارش، او را در دهه 40 با شعر "کودک قرن" به خاطر می آورند، اما عمدتا در دهه 50 به بالندگی و شکوفایی رسید.»
این شاعر افزود: «صفارزاده با انتشار مجموعه شعرهایی نظیر طنین در دلتا – 1349، سد ّ و بازوان – 1350 و سفرپنجم – 1356 خلاقیت‌های ویژه‌ای را از خود بروز داد و به سرعت در کانون توجه قرار گرفت.»
پگاه احمدی تأکید کرد که صفارزاده را باید شاعری اجتماعی، عینیت‌گرا و صاحب اندیشه‌ای متکثر برشمرد.
او گفت: «صفارزاده در کتاب طنین در دلتا که بعد از کتاب رهگذر مهتاب، سرفصل تازه‌ای را در شاعری این شاعر می‌گشاید، توانست دغدغه‌های اندیشه مدرن را در چالش با حیات سیاسی – اجتماعی‌اش بازتاب دهد. شعر صفارزاده در عین حال، ضمن بیان اندیشه  انتقادی – اجتماعی این شاعر، به سرعت با جریانات شعر مدرن آن دوره هماهنگ شد.»
به عقیده پگاه احمدی، شعرهای صفارزاده ناظر به اندیشه‌ای درگیر با مناسبات جهانی است. نگاه این شاعر نگاهی بومی و مقیّد به محدوده‌ای  جغرافیایی  نیست. اندیشه او در تبادل با مناسبات سیاسی – اجتماعی جهان شکل می‌گیرد و به نوعی بیان انتقادی و طنزآمیز در شعر منجر می‌شود.
این شاعر در ادامه اظهار داشت: «اسامی خاص، اعم از اشخاص و اماکن و حوزه تداعی ِ آنها نقش مهمی را در شعر صفارزاده ایفا می‌کند. در شعرهایی نظیر "سفر اول" گستره وسیع تداعی‌ها، رابطه دیالکتیک ذهنیتی شرقی ( با تمام زیربناهای فرهنگی – تاریخی‌اش ) را با مناسبات زیستی، اجتماعی و سیاسی جهان غرب در بر می‌گیرد. صفارزاده در ادامه روند شاعری خود به فضاسازی‌های مذهبی – اسطوره‌ای متمایل می‌شود و حوزه دلالت و دایره واژگانی شعرهای متاخر او اغلب متناسب با همین فضاسازی بوده است. برخی از ناقدان، شعر او را به لحاظ مضمون و گرایش‌های عقیدتی به دو بازه زمانی پیش و پس از انقلاب تقسیم می‌کنند و مجموعه شعرهایی نظیر حرکت و دیروز 1357، بیعت با بیداری 1366، مردان منحنی 1366، دیدار صبح 1366، پیشواز صلح 1385، هفت سفر و نیز روشنگران راه 1384 و چند عنوان دیگر را ذیل دوره دوم شاعری ِ این شاعر مقوله بندی می کنند.»
پس از او علیرضا بهنام، شاعر، مترجم و منتقد ادبی مقاله‌ای را درباره بانوی غزل معاصر، سیمین بهبهانی قرائت کرد.
سپس مجری مراسم از سورپرایز این دوره جایزه خبر داد که اعطای لوح تقدیر و تندیس ویژه یک عمر فعالیت ادبی به بانوی بزرگ شعر ایران، سیمین بهبهانی بود.
سیمین بهبهانی که در مراسم حضور داشت، تندیس و لوح تقدیر را از دست فرشته ساری، شاعر و نویسنده و مژده دقیقی، مترجم دریافت کرد و سپس بیانیه هیأت داوران توسط مجری مراسم قرائت شد. متن کامل این بیانیه به شرح زیر است:

بیانیه هیأت داوران نخستین دوره جایزه شعر زنان ایران؛ خورشید
در نخستین دوره جایزه شعر زنان ایران؛ خورشید، تا پایان تیر ماه 1387 (آخرین مهلت ارسال آثار)، 64 مجموعه شعر واجد شرایط – در هر دو حوزه کلاسیک و مدرن - از زنان شاعر ایرانی به دبیرخانه جایزه رسید که از آن میان 17 مجموعه شعر پس از بررسی اولیه به مرحله داوری راه یافتند.
هیأت داوران نخستین دوره جایزه خورشید پس از بررسی کتاب‌های راه‌یافته به مرحله داوری، 7 مجموعه شعر را به عنوان نامزدهای نهایی جایزه انتخاب کرده است که فهرست آنها به ترتیب الفبایی نام اثر به شرح زیر است:

به وقت البرز اثر مهرنوش قربانعلی، نشر آهنگ دیگر
پاییز تا زانوهایت خواهد رسید اثر ندا کامیاب، نشر ثالث
پیانو اثر مریم جعفری آذرمانی، نشر مجنون
سخن می‌گویی کلمه‌ها در من آزاد می‌شوند اثر مینا دستغیب، نشر نوید شیراز
صدایت را برایم ترجمه کن اثر هما فاضل، نشر پاژ
فقط همین نیست اثر منیره پرورش، نشر ثالث
می‌خواهم بچه‌هایم را قورت بدهم اثر رؤیا زرین، نشر هزار

تأکید هیأت داوران در انتخاب آثار بر این بوده است که نه صرفاً زنانه بودن مضمون و محتوای شعر، بلکه کل معیارهای زیر در امر داوری و گزینش مورد توجه قرار بگیرد:

برخورداریِ اثر از ذهنیت و زبان نو
خلاقیت در ایجاد موقعیت‌های بکر تصویری، فضاسازی‌ها و خلق موقعیت‌های حسیِ تازه
پرهیز از کلیشه‌های زبانی، مضمونی و فرمی
برخورداریِ اثر از ذهنیتی متکثر و جهانشمول که در تعاملِ با مسائلِ زنده و زیستیِ پیرامون است
تلاش برای کشف افق‌های جدید در حوزه‌های زبان، واژگان، ترکیب‌سازی‌ها در عین حفظ ساختاری منسجم و به دور از پراکندگی
توانایی اثر در ترغیب خواننده به دوباره‌خوانیِ خود  و برخورداری از قابلیت تأویل‌پذیری و کشف ظرایف پنهان زبانی در هر بار خواندن
پرداختنِ اثر به مسائل مبتلابهِ انسان و جامعه انسانی و پرهیز از جهت‌گیری‌های ایدئولوژیکی که اثر را از متنی خودبسنده به سمت شعارزدگی در حوزه مسائل زنانه یا دیگر حوزه‌های اجتماعی و سیاسی سوق دهد.

باید توجه داشت که جایزه خورشید صرفاً با اهداف تشویقی زیر بنیان گذاشته شده و به هیچ وجه تفکیک جنسیتی در ادبیات را مد نظر نداشته است:

تشویق زنان شاعر ایرانی به حضور هر چه پُررنگ‌تر و پُردوام‌تر در عرصه شعر، و معرفی معیارهای شاعران و منتقدان برجسته زن در انتخاب بهترین کتاب‌های شعر زنان به منظور ایجاد انگیزه در زنان شاعر برای ارتقاء سطح سروده‌هایشان

هیأت داوران در نهایت مجموعه شعر می‌خواهم بچه‌هایم را قورت بدهم اثر رؤیا زرین را به خاطر کسب حداکثر آراء (مجموع چهار رأی از سوی چهار تن از پنج داور جایزه)، به عنوان برگزیده نخستین دوره جایزه شعر زنان ایران؛ خورشید معرفی می‌کند.

اعضاء هیأت داوران نخستین دوره جایزه شعر زنان ایران؛ خورشید
بنفشه حجازی، آزیتا قهرمان، رؤیا تفتی، پگاه احمدی و مهری جعفری

سپس رؤیا زرین، برنده نخستین دوره جایزه «خورشید»، جایزه خود شامل پنج سکه بهار آزادی، تندیس و لوح تقدیر را از دست سیمین بهبهانی و هیأت داوران و دبیر جایزه دریافت کرد.
رؤیا تفتی، شاعر، منتقد و عضو هیأت داوران نیز مقاله‌ای با عنوان «تو حرف نداری من اعتماد» را در معرفی مجموعه‌ شعر برگزیده جایزه، «می‌خواهم بچه‌هایم را قورت بدهم» قرائت کرد. او سه فصل کتاب با عناوین «کاملاً محرمانه»، «آبستن کلمات نیمه‌روشنم» و «می‌خواهم بچه‌هایم را قورت بدهم» را معرفی کرد و گفت: «شعرها اسم ندارند و در فهرست، تنها نام فصل‌ها آمده است. به نظر می‌رسد که چهار شعر اول حکم مقدمه را دارند.»
این شاعر در بخش دیگری از سخنانش گفت: «در شعر پنجم ما وارد فضای اسطوره‌ای شعرها می‌شویم. شاعر هفت پسر کوتوله‌اش را فرا می‌خواند: اِفُس، اسمیرنا، پرغامه، طیاتیرا، ساردس، فیلا و بالاخره لائودیکیه، که کنایه‌ از آدم‌های خوش ‌ظاهر و شیفته نمایش است و... سپس فرمانش را برای هر کدام از آنها صادر می‌کند اما برای طیاتیرای خرمغز و برای ساروس همیشه دل‌نگران، فرمانی صادر نمی‌کند شاید به این دلیل که می‌داند فایده‌ای ندارد و تنها برای پرغامه روشنفکرش دعا می‌کند! و بعد که وظیفه هر کدامشان را ابلاغ کرد آنها را روانه کوچه‌های بی بن‌بست کرده و دیگر مسئولیت هیچکدامشان را به عهده نمی‌گیرد.»
تفتی پس از مرور فصل‌های دیگر کتاب، سخنانش را این گونه به پایان رساند: «شعرهای این مجموعه به شدت روان‌خوان و راحتند و با رعايت تقطيع‌ها و علامت‌گذاري‌ها هيچ مشكلي براي خواننده پيش نمي‌آورند و به دليل داشتن تصاوير عيني وملموس، داشتن انسجام و در نرفتن رشته از دست شاعر و خواننده، به نظر مي‌رسد كه تا حدي پتانسيل جذب مخاطب عام را هم داشته باشند. لايه‌هاي شعر خود را در خوانش اول نشان نمي‌دهند حتي در خوانش‌هاي بعدي هم خود را به رخ نمي‌كشند فقط تو حس مي‌كني كه با شعر عميقي مواجهي كه نمي‌خواهي به آساني از آن بگذري و دوست داري هي بيشتر و بيشتر آن را بخواني و گاهي به سطرهايي مي‌رسي كه دوست داري آنها را به حافظه‌ات بسپاري (يا خود بخود در حافظه‌ات می‌مانند).»
سپس مجری مراسم از حامیان مالی جایزه، دکتر فریده فرهادی، رئیس بیمارستان الغدیر، دکتر فاطمه حق‌بین، جراح و متخصص بیماری‌های چشم و اعظم پاکی، دبیر بازنشسته آموزش و پرورش دعوت کرد که به همراه سیمین بهبهانی، تقدیرنامه‌های همکاری را به هیأت داوران جایزه و میثم علیپور، نویسنده و گرافیستی که طراحی لوگو، لوح‌های تقدیر و تندیس جایزه را بر عهده داشت، اعطا کنند.
دبیر جایزه با اعلام این که آزیتا قهرمان، شاعر، نویسنده و عضو هیأت داوران که در سوئد اقامت دارد، به دلیل کسالت نتوانسته است در این مراسم حضور یابد، از پیام تبریک او به برنده جایزه خبر داد.
سپس به ترتیب، سیمین بهبهانی و برنده جایزه (رؤیا زرین)، شعری از سروده‌های خود را قرائت کردند. در طول مراسم نیز دیگر نامزدهای نهایی نخستین دوره جایزه «خورشید» به شعرخوانی پرداخته بودند. 

 جايزه شعر زنان/خورشيد