روزنامه نگاران در سراسر جهان براى ايفاى رسالت حرفها ى خود در تلاش و تكاپو هستند و تقريباً همه آنان با مسائل و مشكلات مشابهى مواجه و درگيرند اما به ميزانى كه از درجه آزادى و دموكراسى در كشورها كاسته مى شود و يا كشورهايى درگير جنگ و شورش هاى داخلى مى شوند به همان ميزان بر مسائل و مشكلالات روزنامه نگاران در انجام وظيفه حرفها ى شان افزوده شده و آنان را با خطرات بيشترى مواجه مى سازد. بر پايه آمار روزنامه نگارانى كه در سال هاى اخير جانشان را در راه انجام وظيفه از دست دادها ند يا به محاكمه و زندان و يا تبعيد از وطن ناچار گشته ا ند، رژيم هاى استبدادى و گرفتار جنگ به ميدان مينى براى روزنامه نگاران تبديل شده است كه هر از گاهى شاهد قربانى روزنامه نگارى در اين رژيم ها هستيم، و اين در حالى است كه روزنامه نگاران پيام آوران آگاهى و صلح اند و روزنامه نگارى صلح در واكنش به اين پديده تلخ جهانى سرلوحه كار فعالان اين عرصه قرار گرفته و توجه همه جهانيان را به دورى از جنگ و روى آورى به صلح و آرامش و همزيستى مسالمت آ ميز در درون و برون واحدهاى ملى در سايه حاكميت مردم سالارى و حقوق بشر جلب كرده ا ند.

امروزه كميت و كيفيت وضعيت مطبوعات در هر كشورى به عنوان مهمترين شاخص در اندازه گيرى ميزان آزادى در جوامع و معيار سنجش مردم سالارى و محك توسعه انسانى به شمار مى رود و رتبه بندى كشورها در اينباره بسيار معنادار است. با اينهمه شاهديم كه به رغم پايدارى مطبوعات و روزنامه نگاران در بيان آزادى، بسيارى از كشورها و قدرت ها حتى با ابراز بيشترين ادعاها در زمينه آزادى و دموكراسى، اصول اوليه آن را نقض كرده و عملا بدون توجه به پيامدهاى جهانى و داخلى، مهمترين موانع را در راه تحقق آزادى مطبوعات ايجاد مى كنند. تجربه بشرى نشان داده است به ميزانى كه جهان از استبداد و سلطه گرى و خشونت و جنگ فاصله بگيرد می توان به تحقق ميزان بيشترى از آزادى مطبوعات اميدوار بود و برعكس.
بى ثباتى، تزلزل شرايط صلح و كاهش ميزان مدارا در سطح جهان و قلمروهاى ملى، شرايط را براى زيست قدرت هاى استبدادى و غيرپاسخگو و سركوب گر فراهم تر و در نتيجه از عيار تحقق آزادى مطبوعات مى كاهد.
اين موضوع به ويژه در منطقه پر حادثه خاورميانه و تداوم جنگ ها و درگيرى هاى فرسايشى در فلسطين و لبنان و عراق و افغانستان و نيز نظامى شدن منطقه قابل رهگيرى و مشاهده است. تنگتر شدن فضاى كارى مطبوعات در اين منطقه افزايش ميزان خطرات و تلفات روزنامه نگاران، خود بهترين شاهد در اينباره است كه در يك فرآيند زمانى به بهانه ا ى براى طرف هاى درگير در جنگ براى افزايش فشار و تهاجم بيشتر به اصحاب رسانه منجر شده و بدون اغراق بايد گفت كارنامه قريب به اتفاق طرف هاى خشونت در اين زمينه سياه و غم انگيز است.
اوضاع صنف مطبوعاتى در ايران علاوه بر تاثيرپذيرى از روند نامساعد فوق، مسائل خاص خود را داشته كه فشارها را بر اهالى اين صنف افزون و كار حرفها ى را دشوارتر كرده است. اگر امنيت شغلى و استقلال حرفه اى را اركان مهم تحقق روزنامه نگارى آزاد بدانيم گريزى از آن نيست كه روند اوضاع را طى سال هاى گذشته در كشورمان مثبت ارزيابى نكنيم. از يك سو توقيف هاى غيرحقوقى مطبوعات و نيز سخت گيرى هاى خفقان آور در زمينه صدور مجوز نشريات از ميزان امنيت حرفه روزنامه نگارى كاسته و از سوى ديگر فشارهاى خانمان برانداز اقتصادى حداقل هاى لازم را از يك چشم انداز با ثبات سلب كرده است. همچنين صدور بخشنامه ها و ابلاغيه هاى دستورى – به اشكال غيرقانونى و شبه قانونى- براى مطبوعات افزايش يافته كه استقلال مطبوعات و روزنامه نگاران را در تحقق رسالت روزنامه نگارى به چالش كشيده است. اين همه درحالى است كه برخى مقامات حكومتى با تزريق پاره ا ى ادعاهاى بدون استناد امنيتى به ساحت مطبوعات و روزنامه نگاران، شرايط كارى آنها را بيش از پيش تنگ و هزينه دار كرده ا ند. دامنه تحديدها به گونه اى است كه نهاد صنفى و خانه روزنامه نگاران نيز از آن مصون نبوده و بخش مهمى از توان و انرژى آن را به دفاع از كيان خود اختصاص داده است.
با همه اين تضييقات اما با همت و اراده روزنامه نگاران كشور، جريان كار مطبوعاتى همچنان زنده و پوياست و اميدوار به تحقق آيندها ى آزادتر و مصون تر تلاش مى كند. روز جهانى آزادى مطبوعات فرصتى است تا با طرح اين مضايق و مشكلات پيش رو در انديشه فرداى بهتر باشيم. ضمن اغتنام اين فرصت ارزنده، با تجليل از همكارانمان كه در راه حرفه خود جانشان را نثار كردند و نيز همه همكارانى كه در اين راه متحمل رنج هاى مادى و معنوى بسيار هستند، و با فشردن دست همه آنانى كه در هموارسازى زمينه هاى آزادى مطبوعات از هيچ كمكى دريغ نمى كنند؛ اين روز را به همه آزادى خواهان و در صدر آنها همكاران روزنامه نگار تبريك عرض كرده و بر ضرورت همبستگى صنفى در جهت تحقق اهداف عالى روزنامه نگارى تاكيد مى كنيم.

 15 اردیبهشت 87 
 انجمن صنفى روزنامه نگاران ايران